Việc tiếp tục sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố đang được triển khai theo lộ trình thống nhất từ Trung ương đến địa phương. Đây là chủ trương lớn nhằm kiện toàn tổ chức cộng đồng dân cư ở cơ sở theo hướng tinh gọn, phù hợp thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, lợi dụng quá trình này, một số đối tượng đã tung ra những luận điệu xuyên tạc, cố tình gieo rắc tâm lý hoài nghi, cho rằng việc sáp nhập sẽ gây xáo trộn đời sống dân cư, làm mất bản sắc cộng đồng, thậm chí quy kết đây chỉ là sự thay đổi mang tính hình thức, thiếu thực chất. Những luận điệu ấy cần được nhận diện rõ và bác bỏ bằng cơ sở lý luận, pháp lý cùng những kết quả sinh động từ thực tiễn.
Tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực quản trị sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị là chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước, xuất phát từ yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Việc sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính và bộ máy chính quyền ở các cấp đã tạo chuyển biến tích cực trên phạm vi cả nước. Bộ máy quản lý từng bước được tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn quy trình xử lý công việc, tiết kiệm nguồn lực ngân sách và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân
Phường Cảnh Thụy sơ kết 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp
Tại phường Cảnh Thụy, quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp đã được triển khai nghiêm túc, bài bản, bảo đảm đúng quy định và giữ vững ổn định. Trước sắp xếp, 3 xã, phường Cảnh Thụy, Tư Mại, Tiến Dũng có tổng cộng 25 TDP và 40 chi, Đảng bộ trực thuộc, với hơn 1.200 đảng viên. Theo đánh giá sau một năm thực hiện, hoạt động của chính quyền các địa phương nhanh chóng đi vào nền nếp, không làm gián đoạn việc giải quyết thủ tục hành chính, không ảnh hưởng đến các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Đây là minh chứng rõ nét cho tính đúng đắn của chủ trương đổi mới tổ chức bộ máy.
Từ kết quả đó, việc tiếp tục sắp xếp thôn, tổ dân phố là bước đi tiếp theo mang tính tất yếu. Bởi lẽ, khi đơn vị hành chính cấp xã đã được tổ chức lại, hệ thống cộng đồng dân cư trực thuộc cũng cần được rà soát, sắp xếp tương ứng để bảo đảm đồng bộ trong quản lý, tránh tình trạng bộ máy cấp trên đã tinh gọn nhưng cấp cơ sở vẫn cồng kềnh, phân tán.
Chủ trương này có đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn. Đó là sự cụ thể hóa quan điểm của Đảng về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn; đồng thời đáp ứng yêu cầu nâng cao hiệu quả quản trị ở cơ sở. Qua rà soát tại nhiều địa phương cho thấy vẫn còn những thôn, tổ dân phố có quy mô nhỏ, dân cư ít, không đáp ứng tiêu chí theo quy định, gây khó khăn trong điều hành và phân bổ nguồn lực.
Hiện nay, các phương án sắp xếp đang được triển khai theo lộ trình chặt chẽ. Các địa phương trên địa bàn tỉnh tổ chức rà soát hiện trạng, đối chiếu tiêu chí, xây dựng đề án phù hợp đặc điểm từng địa bàn, công khai lấy ý kiến cử tri và hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền xem xét. Đối với phường Cảnh Thụy đã xây dựng phương án dự kiến sắp xếp, sáp nhập 25 TDP thành 8 TDP. Trong quá trình triển khai, các cấp, ngành cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận cao trong Nhân dân; bảo đảm người dân được thông tin đầy đủ, tham gia góp ý và giám sát quá trình sắp xếp theo đúng quy định của pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở. Các địa phương cần xem xét đầy đủ các yếu tố đặc thù về lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán, điều kiện địa lý, quốc phòng, an ninh và sự gắn kết tự nhiên của cộng đồng dân cư; gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả quản trị ở cơ sở, thúc đẩy chuyển đổi số, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững. Điều đó bác bỏ hoàn toàn luận điệu cho rằng việc sắp xếp là sự áp đặt hành chính từ trên xuống.
Thực tế, đây là quá trình được triển khai trên cơ sở phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, với mỗi phương án đều phải trải qua lấy ý kiến rộng rãi, tiếp thu, giải trình đầy đủ trước khi thực hiện. Chính sự tham gia trực tiếp của người dân là yếu tố bảo đảm cho tính khách quan, minh bạch và đồng thuận xã hội. Xa hơn, hiệu quả của việc sắp xếp không chỉ dừng ở giảm đầu mối hay tinh gọn bộ máy, mà còn hướng tới mục tiêu căn cơ hơn là nâng cao chất lượng quản trị ở cơ sở, giúp bộ máy vận hành thống nhất, trách nhiệm rõ ràng, nguồn lực được tập trung hiệu quả hơn cho đầu tư hạ tầng, nâng cao phúc lợi cộng đồng, đẩy mạnh chuyển đổi số và phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.
Trung tâm nhà văn hóa TDP Đống Cao
Đồng thuận xã hội là nền tảng thành công Một trong những luận điệu dễ gây tác động tâm lý là cho rằng sáp nhập thôn, tổ dân phố sẽ làm mất bản sắc cộng đồng, xóa nhòa truyền thống lịch sử của từng địa bàn. Đó là cách lập luận phiến diện nhằm gieo tâm lý lo ngại trong Nhân dân. Cần khẳng định rõ rằng, việc thay đổi đơn vị tổ chức hành chính không đồng nghĩa với xóa bỏ giá trị văn hóa hay phủ nhận lịch sử hình thành của cộng đồng dân cư. Bản sắc của một vùng đất được hun đúc từ truyền thống, phong tục, lối sống, ký ức cộng đồng, các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể. Những yếu tố ấy không mất đi chỉ vì có sự điều chỉnh về tên gọi. Nhiều địa phương trên cả nước sau khi sắp xếp vẫn gìn giữ nguyên vẹn các thiết chế văn hóa, lễ hội truyền thống, phong tục tốt đẹp; thậm chí có thêm điều kiện để bảo tồn, phát huy nhờ nguồn lực được đầu tư tập trung hơn.
Để chủ trương này đi vào cuộc sống, cần phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị. Cấp ủy phải làm tốt công tác lãnh đạo, định hướng tư tưởng. Chính quyền các cấp tổ chức thực hiện khoa học, minh bạch. Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể sâu sát cơ sở, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân. Đội ngũ cán bộ cơ sở phải thật sự gương mẫu, gần dân, trực tiếp giải thích, đối thoại. Cùng với đó, các cơ quan tuyên truyền giữ vai trò đặc biệt quan trọng trên mặt trận tư tưởng. Thông tin chính xác, kịp thời, phân tích rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của chủ trương sẽ góp phần định hướng dư luận, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động. Sắp xếp thôn, tổ dân phố là bước đi nhằm hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng quản trị, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước và từng địa phương. Đây là quyết sách đúng đắn, có lộ trình rõ ràng, được triển khai dân chủ, công khai, thận trọng. Với sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của Nhân dân, việc sắp xếp thôn, tổ dân phố sẽ tạo nền tảng vững chắc cho xây dựng chính quyền cơ sở hiện đại, hiệu lực, gần dân và phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.
Đồng Chín