Theo thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, bệnh Dại động vật tiếp tục diễn biến phức tạp trên phạm vi cả nước, số ca tử vong ở người còn ở mức cao (77 ca trong năm 2025 và 30 ca từ đầu năm 2026 đến nay). Nguyên nhân chủ yếu do công tác quản lý đàn chó, mèo còn lỏng lẻo; tình trạng chó thả rông, không rọ mõm phổ biến; tỷ lệ tiêm phòng vắc xin Dại chưa đạt yêu cầu; việc xử lý ổ dịch, quản lý vùng có dịch và phối hợp liên ngành chưa kịp thời, đồng bộ.
Thực hiện Công văn số 5010/BNNMT-CNTY ngày 19/5/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về việc thực hiện quyết liệt và đồng bộ các giải pháp phòng, chống bệnh Dại trên động vật, UBND tỉnh Bắc Ninh ban hành Công văn số 5095/UBND-KTN yêu cầu các sở, cơ quan, đơn vị, địa phương trong tỉnh tăng cường các biện pháp phòng, chống bệnh Dại, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Bệnh Dại (Rabies) là bệnh lây truyền giữa động vật và người. Đây là bệnh truyền nhiễm cấp tính ở động vật máu nóng gây ra do vi rút Lyssa và Vesiculo thuộc họ Rhabdoviridae. Vi rút xâm nhập vào cơ thể được nhân lên và hướng tới hệ thần kinh, phá hủy mô thần kinh, gây nên những kích động điên dại và kết thúc bằng cái chết. Thời gian ủ bệnh ở động vật có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tháng, có thể lâu hơn, nhưng trước 10 ngày phát bệnh, vi rút có thể gây nhiễm cho người và động vật khác. Vi rút dại có nhiều trong nước bọt của chó, mèo và động vật mắc bệnh, kể cả khi con vật chưa có dấu hiệu lâm sàng. Cho đến nay, bệnh Dại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, người bị mắc bệnh Dại gần như tử vong 100%.
Ảnh sưu tầm
Để chủ động phòng, chống bệnh Dại động vật, hạn chế thấp nhất người bị chó, mèo mắc bệnh Dại cào, cắn gây tử vong hoặc phải đi tiêm phòng bệnh Dại, Các tổ chức, cá nhân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng, chống bệnh Dại động vật như sau:
Đối với các tổ chức, cá nhân nuôi chó, mèo phải đăng ký việc nuôi chó với chính quyền địa phương nơi cư trú; Xích, nhốt hoặc giữ chó trong khuôn viên gia đình; bảo đảm vệ sinh môi trường, không ảnh hưởng xấu tới người xung quanh. Khi đưa chó ra nơi công cộng phải thực hiện đeo rọ mõm cho chó; xích giữ chó và có người dắt để bảo đảm an toàn cho người xung quanh; Nuôi chó tập trung phải bảo đảm điều kiện vệ sinh thú y, không gây ồn ào, ảnh hưởng xấu tới những người xung quanh; Chấp hành tiêm vắc-xin phòng bệnh Dại cho chó, mèo theo quy định; Chịu mọi chi phí trong trường hợp có chó thả rông bị bắt giữ, kể cả chi phí cho việc nuôi dưỡng và tiêu hủy chó. Trường hợp chó, mèo cắn, cào người thì chủ vật nuôi phải bồi thường vật chất cho người bị hại theo quy định của pháp luật. Thường xuyên theo dõi tình trạng sức khoẻ của vật nuôi. Khi nghi ngờ chó, mèo có triệu chứng bệnh dại phải nhốt con vật đó để theo dõi và báo ngay cho chính quyền địa phương, nhân viên chăn nuôi thú y xã để thực hiện các biện pháp theo dõi, xử lý chó theo quy định của pháp luật về thú y; không được vận chuyển hoặc bán động vật mắc bệnh, nghi mắc bệnh Dại. Khi động vật được xác định mắc bệnh Dại, chủ nuôi phải chấp hành tiêu hủy con vật, thực hiện vệ sinh khử trùng tiêu độc toàn bộ chuồng nuôi, dụng cụ nuôi, phương tiện vận chuyển, môi trường, thức ăn, chất thải và các vật dụng khác đã tiếp xúc với con vật mắc bệnh; chủ nuôi có chó, mèo cắn, cào người khác phải bồi thường theo quy định của pháp luật.
Người dân khi bị chó, mèo cào, cắn phải chủ động khai báo với chính quyền địa phương hoặc cơ quan Y tế, Thú y để được hướng dẫn, điều trị dự phòng bệnh Dại. Đối với các trường hợp người có nguy cơ cao phơi nhiễm virus Dại như người làm nghề giết mổ chó, bác sĩ thú y làm ở phòng khám, điều trị bệnh chó mèo, người đi đến khu vực lưu hành bệnh Dại... cần đến cơ sở y tế, Trung tâm y tế để khám, tư vấn và tiêm vắc xin dự phòng bệnh Dại.
Xử lý vết thương khi bị chó, mèo cắn:
Rửa vết thương dưới vòi nước chảy ngay lập tức với xà phòng liên tục từ 10-15 phút. Nếu không có xà phòng có thể xối rửa vết thương bằng nước thông thường - đây là phương pháp sơ cứu hiệu quả để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh Dại khi bị chó, mèo cắn. Sau đó sát khuẩn vết thương bằng cồn 700 C hoặc cồn iod hoặc các chất sát khuẩn khác để làm giảm thiểu lượng virus Dại tại vết cắn. Không băng kín vết thương, hạn chế làm dập nát vết thương. Đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và tiêm phòng vắc xin Dại kịp thời. Việc khám và điều trị dự phòng bệnh dại bằng vắc xin và kháng huyết thanh phải được thực hiện càng sớm càng tốt. Tuyệt đối không dùng thuốc nam, không tự chữa, không nhờ thầy lang chữa bệnh Dại.
Thực hiện tốt các biện pháp phòng chống bệnh dại góp phần quan trọng bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giảm thiểu rủi ro tử vong ở người, đồng thời kiểm soát dịch bệnh, và giữ gìn an toàn xã hội./.
Hồng Phấn
